Judo was het levenswerk van Jan Leijenaar: ‘Judo is meer dan een sport: het witte pak maakt iedereen gelijk’

ERMELO Na 52 jaar trouwe dienst als judoleraar hangt Jan Leijenaar zijn judojas definitief aan de wilgen. Zijn laatste les vond plaats op 17 december 2024, en op 18 januari 2025 volgt een officieel afscheid bij Bouwsports in Ermelo. Met een rijke geschiedenis in de judosport blikt Leijenaar terug op een leven gewijd aan judo.

Het begon allemaal toen de negenjarige Leijenaar in zijn woonplaats Barneveld voor het eerst een judoles bijwoonde. ,,Het sprak me direct aan”, herinnert hij zich. Vanaf dat moment groeide zijn passie voor de sport, wat leidde tot internationale reizen, deelname aan kampioenschappen en uiteindelijk het lesgeven. In 1979 opende hij Sportschool Putten, die al snel een begrip werd in de regio. Hij breidde zijn activiteiten uit naar Ermelo, Garderen en andere plaatsen. ,,In die tijd waren we vooruitstrevend”, zegt Leijenaar met een glimlach. ,,Fitness noemden we toen nog ‘moderne haltertraining’.”

SAMEN

Zijn wijlen vrouw speelde een grote rol in het succes. ,,Zonder haar en de vele vrijwilligers had ik dit nooit kunnen doen”, benadrukt hij. Samen met hen bouwde hij aan een gemeenschap waarin sport en respect centraal stonden. Een van de hoogtepunten van zijn tijd bij Sportschool Putten was het vijftien-jarig jubileum. ,,Dat feest vergeet ik nooit”, vertelt hij enthousiast. ,,Ik werd door het dorp gereden op een stoel in een shovel, gevolgd door het Dixielandorkest uit Ermelo en honderdvijftig kinderen in judopakjes.”

BOUWSPORTS

Na het hoogtepunt van Sportschool Putten besloot Leijenaar de sportschool te verkopen. Toch bleef hij betrokken bij de sport. ,,Ik heb een jaar niets gedaan, maar toen vroegen ouders mij of ik judoles wilde geven bij Sportschool Bouwsports in Ermelo. Daar heb ik 41 jaar met veel plezier gewerkt.” Naast het lesgeven in judo zette hij zich in voor andere sporten, zoals jiujitsu en Nordic Walking. ,,Mede dankzij de steun van Wim en Marleen Bouw”, zegt hij dankbaar.

Bij Bouwsports stond Leijenaar bekend om zijn persoonlijke aanpak. Hij zorgde ervoor dat elk kind zich welkom voelde. ,,Ik wilde altijd in de gedachtegang van het kind komen”, legt hij uit. ,,Dat is wat judo uniek maakt: je leert elkaar respecteren en waarderen. Of je nu van rijke of arme ouders komt, in de dojo ben je gelijk.”

NORMEN EN WAARDEN 

Voor Leijenaar stond judo altijd voor meer dan alleen de sport. Het was een middel om normen en waarden over te brengen. ,,Het witte pak maakt iedereen gelijk”, legt hij uit. ,,Je moest elkaar in je waarde laten en respect tonen. Dat waren de lessen die ik mijn leerlingen meegaf.” Toch merkt Leijenaar dat respect in de huidige tijd onder druk staat. ,,Kinderen spreken je nu eerder met ‘jij’ aan dan met meester”, zegt hij. ,,Het is soms lastig om de waarden van vroeger te blijven overbrengen, maar dat maakt het des te belangrijker.”

HOOGTEPUNTEN 

Gedurende zijn carrière beleefde Leijenaar talloze memorabele momenten. Hij organiseerde judonachten, toernooien en zelfs internationale uitwisselingen. ,,We gingen naar Zweden, Engeland, Duitsland en meer”, vertelt hij trots. ,,Die reizen waren niet alleen goed voor de sport, maar ook voor de band tussen judoka’s.”

Een bijzonder hoogtepunt was zijn bijdrage aan de voorbereiding van judoka’s voor de Olympische Spelen. ,,Nicola Fairbrother uit Engeland kwam als gastjudoka bij ons. Zij werd tweede op de Olympische Spelen. Dat doet je wat, om te weten dat je daar een steentje aan hebt bijgedragen”, vertelt hij.

BOODSCHAP

Met drie generaties judoka’s die hij heeft getraind, heeft Leijenaar een blijvende indruk achtergelaten. Voor zijn opvolgers heeft hij een duidelijke boodschap: ,,Volg de weg van het judo. Het gaat om meer dan techniek; het draait om respect, doorzettingsvermogen en geestkracht.”

Hij hoopt dat de judosport trouw blijft aan haar roots. ,,Judo moet geen egosport worden, maar een plek blijven waar verdraagzaamheid en samenwerking centraal staan”, zegt hij. ,,Als judoleraren zich blijven richten op de kernwaarden van de sport, dragen ze bij aan betere mensen en een betere samenleving.”

TOEKOMST 

Nu hij stopt met lesgeven, wil Leijenaar tijd maken voor vrienden en reizen. ,,Ik heb uitnodigingen vanuit de hele wereld gekregen, maar nu is het tijd om dingen te doen die ik altijd heb uitgesteld.” Hij wil ook blijven fietsen en genieten van rustige tochten in de omgeving. ,,Fietsen naar Voorthuizen, een praatje maken onderweg, dat geeft me rust.”

DANKBAAR 

Met dankbaarheid kijkt hij terug op zijn loopbaan. ,,Ik ben dankbaar voor het vertrouwen dat ouders mij hebben gegeven om hun kinderen te mogen begeleiden. Dat is het mooiste cadeau.” 

Op 18 januari zal Ermelo afscheid nemen van een icoon, maar de geest van Jan Leijenaar blijft levend in de dojo en de levens van de talloze judoka’s die hij heeft geïnspireerd.

Lees ook

Bloedfanatieke Ermelose Vera Wapenaar is Nederlands kampioen schermen: ‘Ik wil nog sterker en sneller worden en beter voetenwerk krijgen’