Janneke wil met levensveranderende ervaring iets goeds doen: ‘Het stigma moet eraf en dat doe je door erover te praten’

PUTTEN Stichting 113 voert sinds kort campagne met het thema ‘Nooit meer hetzelfde’. Het doel is de impact van zelfdoding op nabestaanden zichtbaar te maken en om aan mensen die denken aan zelfdoding te laten weten „Jij bent wel belangrijk.” Janneke uit Putten werkte belangeloos mee aan de campagne. Om daarmee haar eigen verdrietige ervaring in te zetten voor iets positiefs. „Het stigma moet eraf en dat doe je door erover te praten.”

Stichting 113 laat weten dat ongeveer 135 mensen direct of indirect worden geraakt door het verlies van een naaste door zelfdoding. Van deze groep familie, vrienden, collega’s en hulpverleners ervaren gemiddeld zes tot tien mensen intense en langdurige rouw, wat tot psychische en sociale problemen leidt. Dit blijkt uit onderzoek. De stichting startte de campagne ‘Nooit meer hetzelfde’ om zelfdoding beter bespreekbaar te maken en steun te bieden aan zowel mensen die worstelen met suïcidale gedachten als hun naasten. Janneke uit Putten doet mee met de campagne en vertelt over haar beweegredenen.

„Zolang er een stigma bestaat rond zelfdoding, blijft de impact onnodig groot. Een voorbeeld: nabestaanden is maar weinig tijd gegund na het verlies van een dierbare, want al na een week of twee ebt de belangstelling van de omgeving weg. Ik kwam erachter dat die belangstelling doorgaans helemaal niet weg is, maar dat onbegrip mensen tegenhoudt. Als mensen meer weten over zelfdoding ontstaat ook de mogelijkheid om hier eleganter mee om te gaan. Om misverstanden uit de wereld te helpen.”

Omdat Janneke in 2017 haar zoon Leon verloor door zelfdoding, greep ze de mogelijkheid van de campagne aan om haar verdrietige ervaring op een productieve manier in te zetten. „Ik treed niet op in de campagne met mijn gezin, zij blijven in de luwte. Het gaat me alleen om aandacht voor het onderwerp.” In het verlengde van de campagne startte ze een zoektocht naar meer mogelijkheden om haar verhaal te vertellen en daar anderen mee te helpen. „Ik denk aan een voordracht op toneel, waarbij ik over dit onderwerp vertel en daarna met het publiek in gesprek ga. Verhalen over mijn zoon Leon en verhalen over mijn persoonlijke ervaring met de politie, met slachtofferhulp, met instanties. Bijvoorbeeld over het hoge tempo waarmee alles over je heen komt. Ik denk zelf dat ik andere beslissingen had genomen als ik meer informatie had gehad.”

Janneke en haar gezin zoals te zien in de 113-campagne. Ze vertelt erover op www.113.nl/nooitmeerhetzelfde/janneke - Stichting 113

JINEK

Janneke’s vastberadenheid om haar ervaringen in te zetten voor iets goeds ontwaakte toen ze bij Eva Jinek kon aankaarten dat ze veel informatie niet had gekregen. En dat ze bijvoorbeeld niet in de telefoon van haar overleden zoon naar aanknopingspunten kon zoeken. Daar reageerden veel mensen op. De tijd is duidelijk rijp om meer te doen met wat ze heeft meegemaakt, vindt Janneke. „Iedereen reageert er anders op. De één uit zich in beperkte mate, de ander praat er juist graag over, dat laatste geldt voor mij. Ik denk elke dag aan mijn zoon, dat is ook de reden dat ik met deze ervaring iets goeds wil doen. Hij was een bijzondere jongen en hij verdient het dat hij op die manier niet vergeten wordt.”

SIGNALEN

Janneke’s zoon Leon overleed op zeventienjarige leeftijd in 2017. Er waren geen signalen vooraf geweest en er waren geen redenen voor zorgen; hij was een vrolijke jongen met een aanstekelijke lach. Het niet-weten blijft knagen en is waarschijnlijk iets dat altijd zal blijven, denkt Janneke. Leon was met school naar Oostenrijk geweest. Na terugkeer thuis ging hij eerst eten en slapen, en daarna een stukje wandelen. Op de campagnepagina www.113.nl/nooitmeerhetzelfde/janneke vertelt Janneke aangrijpend over die dag. In dit interview wil ze vooral vertellen over het waarom van de campagne, over de impact en over mogelijkheden om daar iets aan te doen.

VERDOOFD 

,,Als je zoiets overkomt, laat je veel over je heenkomen, een beetje alsof je verdoofd bent”, schetst Janneke de eerste impact. „Ik herinner me diverse momenten waarop ons iets verteld werd dat later toch net even anders in elkaar bleek te steken. De kleren die mijn zoon had gedragen kwamen heel kort ter sprake, zo van ‘die kunnen wel weg toch?’ Maar toen ik mij de volgende ochtend had bedacht, was het al te laat. Iets anders: de politie gaat er vanuit dat het algemeen bekend is dat er een compleet dossier is. Maar ik wist dat helemaal niet, daar kwam ik pas geruime tijd later achter. Begrijp me goed, de mensen met wie we te maken hadden, de politie, slachtofferhulp, het ziekenhuis, probeerden oprecht het goede te doen.”

Het gezin van Janneke waarbij Leon ontbreekt na zijn zelfdoding in 2017 - Stichting 113

REACTIES

Een andere belangrijke ervaring die Janneke wil delen, gaat over aannames. „Reacties van je omgeving zijn niet altijd wat ze lijken. Het leven om je heen gaat door, er wordt gelachen want dat is heel normaal, maar dat kun je eigenlijk helemaal niet hebben.” Daardoor zijn de reacties van de buitenwereld een uitdaging.

„Als het stil wordt om je heen, ga je waarschijnlijk denken dat het niemand nog interesseert. Het interesseert de meeste mensen wel degelijk, maar ze weten niet hoe ze het moeten aankaarten. En ja, de zelfdoding van je kind vormt je, ik ben er hard door geworden, en vooral onzeker. Je denkt het goede te doen, maar het sluit niet goed meer aan.”

CONTACT

Werkt u voor een instantie of bent u hulpverlener, en kunt u Janneke’s ervaring wellicht inzetten? Mail de redactie. Wilt u of wil jij anoniem spreken met een deskundige van de Stichting 113? Ga dan naar de website www.113.nl (of bel 0800-0113 of chat op 113.nl).

Lees ook

Provincie Gelderland neemt recreatie en toerisme standaard mee in ruimtelijke plannen