Autobiografisch boek Uit de poppenkast: over leugens, macht en moed om eigen stem te gebruiken

PUTTEN „Een boek voor moedige lezers”, noemde een van Sharmila Tuithofs redacteuren haar boek. De titel Uit de poppenkast is fraai gevonden en tegelijk veelzeggend. Dat is verre van toevallig, vertelt Sharmila Tuithof over haar autobiografische boek. „Vroeger zeiden mijn broer, mijn moeder en ik al vaak tegen elkaar: ‘Wat een poppenkast’. Daarmee bedoelden we de situatie bij ons thuis. In de titel zit natuurlijk ook het uit de kast komen, waar een hele wereld achter schuilgaat.” Tijdens de presentatie van haar boek op vrijdag 20 maart in Bibliotheek Putten zal Sharmila ingaan op het persoonlijke verhaal van haar jeugd en haar boodschap dat je moed nodig hebt om je eigen stem te laten horen. „Mijn persoonlijke verhaal is hooguit een manier om mijn boodschap in te leiden en geloofwaardig te zijn”, licht Sharmila toe. „Maar uiteindelijk gaat het over thema’s die veel mensen herkennen, zoals maskers dragen en zwijgen.”

ONVEILIG Sharmila groeide op in een gezin waarin werd gezwegen over wat er achter de voordeur gebeurde. Een onveilige thuissituatie, huiselijk geweld en zelfs misbruik. Naar buiten werd dat verhuld. In haar boek beschrijft ze hoe ze de moed vond om het zwijgen te doorbreken en haar eigen stem te gebruiken. Opgebouwd rond de thematiek van schuilgaan achter maskers, zwijgen uit loyaliteit en over persoonlijke ontwikkeling, die pas mogelijk wordt wanneer die patronen worden doorbroken. „Een confronterend boek, maar geen aanklacht”, zegt Sharmila.

„Dit echt gebeurde relaas fascineert en heeft een bevrijdende impact op de lezer. Zeer de moeite waard.” Deze tekst van Jan Storms, auteur van Destructieve relaties, staat op de achterkant van Sharmila’s boek. De ontstaansgeschiedenis van het boek, en eerder haar gelijknamige theatervoorstelling, strekt zich uit over een aantal jaren. Tijdens haar vroegere carrière in commerciële banen kwam Sharmila in een burn-out terecht, zo’n anderhalf jaar na de geboorte van haar eerste kind. „Veel elementen uit mijn jeugd speelden daarin mee, maar heel precies kun je dat niet aangeven. Ik kwam thuis te zitten en in die tijd kregen mijn partner Thijs en ik het idee om een half jaar te gaan reizen. Mijn man koos voor een sabbatical, ik heb mijn baan helemaal opgezegd.”

De dag van vertrek vergeet ze nooit meer: „Ik kon niet wachten om te vertrekken. De gedachte dat we even helemaal vrij waren overheerste. Achteraf was het de beste beslissing van mijn leven.” De reis gaf Sharmila de ruimte om verder na te denken over welke koers ze wilde volgen. Al voor vertrek was ze zich gaan verdiepen in boeken over persoonlijke ontwikkeling en daarmee was iets in haar wakker gemaakt. „Mijn man Thijs zei: dit is je kans om iets te doen wat helemaal bij je past.” Na terugkeer in Nederland koos ze een opleiding in training en coaching, waarna ze meteen startte met team- en bedrijfscoaching.

In die periode hielp een presentatiecoach Sharmila met de eerste opzet voor een event. Maar pas toen een vriendin uit de theaterwereld een podium aandroeg en hulp aanbood, kwam het er echt van. „Al eerder, bij de psycholoog, had ik gezegd dat ik wel een keer een boek wilde schrijven omdat mijn verhaal misschien ook andere mensen zou kunnen helpen. Een boek was op dat moment een stap te ver, dat is onherroepelijk. Zo is het begonnen, met een klein optreden in een zaaltje. Tot onze verbazing waren alle zeventig stoelen bezet. En de twee keer daarna ook.” Inmiddels is de tijd rijp voor het boek. Het plan om haar verhaal te vertellen stuitte aanvankelijk op grote weerstand; er was eerst een interventie nodig voordat bijvoorbeeld haar moeder er begrip voor kon opbrengen. De weerstand sterkte Sharmila juist in haar opvatting: „Wat je aandacht geeft, groeit. Maar wat je géén aandacht geeft, groeit ook. Kiezen om je stem te laten horen is niet makkelijk, het doorbreken van die stilte is het moeilijkst.”

HERKENNING Waarin herkent haar publiek zich? „Het dragen van een masker, dat is voor de meeste mensen iets dat ze onmiddellijk herkennen. Zwijgen om de lieve vrede te bewaren.” Sharmila’s optreden in het theater trekt bijvoorbeeld deskundigen zoals GGZ-psychologen en mensen met vergelijkbare levenservaringen. Maar ook mensen zonder directe betrokkenheid. „Mijn persoonlijke ervaringen vormen de context, die is nodig om de echte boodschap over te brengen. Je hebt het leven zoals het er aan de buitenkant uitziet, en hoe het van binnen werkelijk is. In mijn geval, een gezin waarin het onveilig is. In zo’n situatie zie ik drie dingen om je aan vast te houden: verbinding met jezelf, vertrouwen op wat er wél mogelijk is, en als derde: verantwoordelijkheid dragen voor wat je zélf kunt doen. Daar heb ik het over.” Daarmee is Sharmila niet activistisch, vindt ze zelf, of specifiek feministisch. „Ik voel me een gewoon individu, iemand die mensen helpt kracht in zichzelf te vinden.”

PRESENTATIE Vrijdag 20 maart draagt Sharmila Tuithof voor uit haar boek en gaat in gesprek met het publiek. Tevens zal zij signeren. Bibliotheek Putten, 15.00-16.00 uur, toegang vrij. Uit de poppenkast is bij elke boekhandel te koop.

Lees ook

Harderwijker wil mensen in Oekraïne graag een ander perspectief bieden: ‘Je gaat niet naar De Efteling’