Het is nog rustig in de verloskundigenpraktijk van De Jong en en haar vier collega's. Ze hebben natuurlijk wel maatregelen moeten nemen om hun werk anders in te richten, maar de bevallingen gaan uiteraard gewoon door. De spreekuren en de kraamvisite gebeuren nu grotendeels telefonisch. ,,We proberen de live contacten zo kort mogelijk te houden; drie tot vijf minuten. Dus als mensen op de praktijk komen, luisteren we naar het hartje en meten we de bloeddruk en het gewicht en de rest doen we allemaal op afstand. We vragen mensen van tevoren even te bellen en informeren dan of er bijzonderheden zijn, of ze vragen hebben en we bespreken de belangrijke punten van dat moment van de zwangerschap. Dat is wel anders dan dat je normaal gesproken tien tot twintig minuten de tijd hebt voor iemand.''

De verloskundigen dragen meestal geen beschermende kleding bij de controles. ,,Als iemand klachten heeft, willen we eigenlijk niet dat mensen naar de praktijk komen. Alleen als het anders medisch onverantwoord is, zien we iemand natuurlijk wel. Als het echt om coronaklachten gaat, dragen we beschermende kleding. En sowieso maken we voor en na ieder consult alle dingen waarmee je contact hebt met mensen, zoals de stethoscoop en de doptone, schoon.''

Er wordt door de verloskundigen niet aangestuurd op thuis bevallen. Vrouwen hebben nog steeds zelf de keuze. Toch merkt De Jong dat er wel meer vrouwen eerder voor kiezen om thuis te bevallen om het ziekenhuis te vermijden en de kans op besmetting zo klein mogelijk te houden. Maar het kan gewoon nog steeds en ook bij een medische indicatie waar het gewoon nodig is, kan het nog steeds.

O help, wat gaat me overkomen in die tijd

Ook de Puttense basisschoollerares Lydia Jallow (40 jaar) kwam voor die keuze te staan. Jallow is op dit moment 37 weken zwanger van haar tweede kindje en eind april uitgerekend. Toen het coronavirus Nederland bereikte en de brief van de verloskundige met de maatregelen kwam, maakte ze zich in eerste instantie behoorlijk zorgen. ,,Ik dacht eerst echt o help, wat gaat me overkomen in die tijd.'' Jallow had voor een bevalling in het ziekenhuis gekozen. De zus van Jallow zou bij de bevalling aanwezig zijn en Lydia's man Abdoulie, die uit Gambia komt waar het niet de gewoonte is voor mannen om bij de bevalling te zijn, zou wachten op de gang en aanspreekbaar zijn als er moeilijke beslissingen genomen zouden moeten worden. Vanwege de maatregelen mag er nu echter maar één persoon mee naar het ziekenhuis. ,,Daarom zijn we toch weer geswitcht naar een thuisbevalling. Ook omdat je niet weet waar zo'n virus heen gaat in een ziekenhuis.''

[GEEN GEVAAR] Volgens De Jong lopen zwangere vrouwen en baby's geen extra risico als ze het coronavirus krijgen. ,,Het lastige is dat het een nieuw virus is en dat we er eigenlijk nog maar heel weinig over weten, dus dat we er heel voorzichtig mee zijn, maar zwangeren worden nu niet als risicogroep gezien. Er zijn gevallen beschreven waarbij moeders het bij de zwangerschap hebben gehad en er geen bijzonderheden bij de kinderen zijn gevonden. En baby's die ziek zijn geworden, zijn daar ook goed doorheen gekomen. Maar het lastige is dat de beschreven gevallen maar zulke kleine aantallen zijn, dat je daar nog niet heel veel conclusies uit kunt trekken, maar vooralsnog lijken zwangere vrouwen en de kinderen geen extra gevaar te lopen.''

Ziekenhuisbevallingen gaan ook gewoon door. Er is wel wat veranderd. Als tijdens de bevalling blijkt dat iemand naar het ziekenhuis moet, gaat de verloskundige die er op dat moment bij is vaak mee naar het ziekenhuis. ,,Dan blijf je er nog een poosje bij zitten en blijf je soms zelfs tot de baby geboren wordt. Om verspreiding van het virus te voorkomen, gaan we nu mee tot aan de deur van het Moeder-en-Kindcentrum in Harderwijk en daar dragen we de aanstaande moeder over. We kunnen er dus helemaal niet meer bij zijn. Dat is wel echt even anders. De zorg gaat aan de andere kant van de deur gewoon door. Dus mensen zonder klachten gaan daar naar binnen en krijgen gewoon de normale zorg die ze normaal ook zouden krijgen. Mensen met klachten worden benaderd met beschermingsmaterialen.''

'Het voelt alsof we er wel klaar voor zijn

De Jong maakt zich op dit moment nog geen grote zorgen over hoe haar werk er de komende weken uit gaat zien, al is het volgens haar natuurlijk lastig te voorspellen. ,,We hebben met de regio, een coöperatie van verloskundigen, een noodplan geschreven. Als er een aantal verloskundigen ziek wordt, dan gaan we het in de regio met elkaar opvangen. En als zelfs dat niet meer kan, hebben we zelfs een fase 3 beschreven waarin de zorg nog steeds goed is, maar er echt wel anders uit gaat zien. Het lastige is natuurlijk dat je niet weet of daar zo meteen sprake van gaat zijn of dat we daar helemaal niet aan toe gaan komen. Dat hoop je natuurlijk heel erg. Maar we zijn in elk geval voorbereid.'' Dat geldt ook voor de beschermingsmaterialen. Daar is wel krapte aan, maar ook dat hebben de Puttense verloskundigen regionaal kunnen regelen. Mocht het echt nodig zijn dan kunnen de verloskundigen ook nog een beroep doen op het ziekenhuis. ,,Het voelt alsof we er wel klaar voor zijn, mochten er meer coronapatiënten komen, maar je weet nooit precies hoe dat dan zal zijn. Echt zieke mensen zullen toch richting het ziekenhuis moeten en hoe het dan gaat met de capaciteit daar, is de vraag, maar ook daar zijn noodplannen voor geschreven. Dus ook dat moet goed komen, maar je weet het nooit helemaal zeker.'' Op dit moment is er absoluut nog geen sprake van noodplannen die in werking moeten treden. ,,Ik merk zelfs dat de gewone afspraken die wij maken voor mensen in het ziekenhuis allemaal heel vlot gaan. Dus dat is wel echt heel fijn.''

In de Puttense verloskundigenpraktijk is het op het moment qua bevallingen niet heel druk. De Jong: ,,We hadden sowieso wat rustiger maanden, dus dat werkt nu gelukkig goed mee. Ook voor de mensen zelf. Want de kraamzorg wordt wel gewoon gegeven, maar er mag geen kraamvisite komen in huis, dus dat is echt niks aan. Dat is gewoon sneu. Wij komen ook niet langs in de kraamweek voor de controle. Alleen als er echt iets bijvoorbeeld met hechtingen of met het kindje natuurlijk, maar anders proberen we dat ook telefonisch te doen. De kraamverzorgster doet de controles en trekt aan de bel als we er toch even naar moeten kijken.''

[VEILIG] De Puttense verloskundige heeft zelf ook nog jonge kinderen, maar lijkt haar ritme aardig gevonden te hebben. ,,'s Ochtends hebben we gewoon school hier en als zij 's middags lekker spelen heb ik mijn handen vrij om dingen voor het werk te doen of even iets in huis te doen. Dat gaat redelijk goed, ja.'' Gelukkig kan haar man ook heel goed thuiswerken. En daar is de Puttense verloskundige wel blij mee want ,,hij hoeft maar één collega tegen te komen die corona heeft en als hij dan besmet raakt, ben ik ook gelijk aan huis gebonden. De kinderen spelen nog met een paar vriendjes en vriendinnetjes en verder gewoon niet. Dus het is wel beperkt en steeds hetzelfde kringetje. Op die manier proberen we het ook voor onszelf zo veilig mogelijk te houden.''

Lydia Jallow had zich haar verlof wel een beetje anders voorgesteld. ,,We zouden nog een nachtje samen weggaan en ik wilde bijvoorbeeld nog bij een vriendin op bezoek die ik lang niet heb gezien, maar dat gaat nu allemaal niet.'' Ook zoontje Robbert is nu hele dagen thuis. ,,Na de meivakantie zou hij naar school toe gaan en hij is daar echt aan toe. We hadden geregeld dat hij twee dagen per week naar de gastouder kon, maar dat gaat nu ook niet. Dat is voor hem en voor mij ook best pittig.''

De basisschoollerares maakt zich inmiddels geen grote zorgen meer over haar bevalling. ,,Ik heb een aantal gesprekjes gehad bij de verloskundige en nu begin ik me steeds meer bij de situatie neer te leggen zoals die is. We gaan het wel zien. We weten sowieso niet wat morgen gaat brengen. Dat is ook iets wat deze tijd echt leert. Je moet je neerleggen bij de situatie en er gewoon niet te veel tegen willen knokken. Het is zoals het is. En ach, het geeft je ook de gelegenheid om lekker rustig op te starten met de baby en dat vind ik ook wel weer een fijn idee.''

Verloskundige Sophie de Jong vindt juist die houding van mensen in deze tijd heel mooi om te zien. ,,Als je ziet hoeveel begrip mensen voor alles hebben... hun hele leven staat op zijn kop bij het krijgen van hun kindje en er gaan heel veel dingen anders dan ze graag zouden willen, en toch zeggen ze 'Ja, dat is gewoon zo, je moet het ermee doen.' Dat vind ik heel stoer.''

Door Marieke Michielsen

Studio Antoinet
Foto: Studio Antoinet
Verloskundige Sophie de Jong.