Sinds die tijd is Nederland in snel tempo veranderd. Steeds strengere maatregelen resulteerden in een ‘intelligente lockdown’: minder streng dan zwaar getroffen landen als Italië en Spanje, maar alsnog zeer ingrijpend. De scholen sloten, thuiswerken werd in veel gevallen verplicht, horecazaken gingen dicht, examens gingen niet door, de actieve sport op alle niveaus kwam volledig tot stilstand … de lijst met maatregelen was en is groot.

GUNSTIGER CIJFERS Na een kleine twee maanden werden voorzichtig aan wat versoepelingen doorgevoerd, zoals het toestaan van jeugdsporten en de heropening – onder voorwaarden – van de basisscholen. Op 6 mei werden nog meer stappen gezet om de samenleving langzaam maar zeker open te stellen. Het kabinet durfde dit aan op grond van de steeds gunstiger ogende cijfers van het RIVM.

Dat past helemaal in het beeld van de coronacrisis: het beleid wordt vooralsnog volledig gebaseerd op deze cijfers. En dat zijn er nogal wat: besmettingen, overledenen, opnames op intensive care, besmettingen per provincie of gemeente en ga zo maar door.

We hebben je op onze website dagelijks voorzien van deze cijfers: bij de updates, bij de liveblogs en bij ‘losse’ artikelen. In dit artikel zetten we alles nog eens op een rijtje in inzichtelijke interactieve grafieken en kaartjes, aangevuld met nog niet eerder hier gepubliceerde cijfers.

Het zijn in de meeste gevallen live grafieken en kaartjes, die iedere dag automatische geüpdatet worden, zodat je altijd op dit artikel kunt teruggrijpen als je bepaalde coronagegevens nodig hebt.

VERSPREIDING IN NEDERLAND Het coronavirus is een soort overkoepelende naam voor de infectieziekte COVID-19, veroorzaakt door het coronavirus SARS-CoV-2. Dit virus sloeg in Nederland aanvankelijk vooral in oostelijk Noord-Brabant keihard toe, waarschijnlijk door de carnavalsviering in deze periode. Na enige tijd kreeg echter het hele land ermee te maken, hoewel het noorden relatief schoon bleef, zoals uit onderstaande kaart blijkt.


BESMETTINGEN, PATIËNTEN, OVERLEDENEN De grafieken waar iedere dag rond 14.00 uur weer reikhalzend naar uitgekeken wordt en waar het beleid van de regering deels op gebaseerd lijkt, staan hieronder. Met deze cijfers was en is goed te zien of het lukt het aantal besmettingen, ziekenhuisopnames en overledenen in de hand te houden, zodat het zorgsysteem niet bezwijkt. Steeds weer wordt de aantekening gemaakt dat deze cijfers niet alles zeggen, omdat niet iedereen getest wordt en er ook veel mensen overlijden (met name in verpleeghuizen) waarvan nooit officieel is vastgesteld dat ze besmet waren. Toch biedt de grafiek wel degelijk houvast, omdat het de best beschikbare cijfers zijn waarin duidelijke trends zijn te ontdekken.


INTENSIVE CARE Misschien nog wel belangrijker voor het vaststellen of de zorg het gaat redden, was en is onderstaande grafiek. Hierin vind je terug hoeveel patiënten met het coronavirus per dag zijn opgenomen op de intensive care-afdeling (IC) van ziekenhuizen en hoe dit aantal zich de afgelopen tijd heeft ontwikkeld. Daarnaast vind je dezelfde cijfers over het aantal overleden patiënten op de IC. Tot slot geeft de grafiek het aantal ziekenhuizen weer dat minimaal één coronapatiënt heeft opgevangen.


LEEFTIJD Dat het virus vooral te vrezen was door ouderen bleek al snel en dat is ook heel goed te zien in onderstaande tabel. Hierin vind je terug hoe het aantal geregistreerde besmettingen, overledenen en ziekenhuisopnames zich vanaf de eerste besmetting tot nu toe landelijk ontwikkeld heeft, naar de leeftijdsgroep van de patiënten. 


ONDERLIGGENDE AANDOENINGEN Vrijwel alle ‘jongere’ personen die overleden zijn aan de gevolgen van COVID-19 hadden al een andere aandoening. In onderstaande grafiek vind je terug hoe vaak bepaalde onderliggende aandoeningen (en zwangerschap) voorkomen bij overleden coronapatiënten van 70 jaar of jonger.

Per patiënt kunnen meerdere onderliggende aandoeningen gerapporteerd zijn, elke aandoening is één keer geteld.

Over de aandoeningen in deze tabel: 

Zwangerschap: geen aandoening, maar wel als aparte groep opgenomen. ,,Met de gegevens die nu bekend zijn, lijken de gevolgen van een infectie met COVID-19 bij een zwangere vrouw niet anders voor het kind en de moeder dan bij andere infectieziekten die koorts veroorzaken," schrijft het RIVM hierover.

Card. vasc. aand. = Cardiovasculaire aandoeningen

Chron. (neuro)musculaire aandoening = Chronische neurologische of neuromusculaire aandoeningen

Chron. longaandoeningen = Chronische longaandoeningen


WEKELIJKSE STERFTECIJFERS De absolute aantallen overledenen als gevolg van COVID-19 kennen we zoals gezegd niet, omdat niet van iedere dode is vastgesteld of deze besmet was met het virus. Een hele goede indicatie biedt echter wel onderstaande grafiek. Hierin zie je de ontwikkeling van het aantal overledenen per week t.o.v. het gemiddelde in week 1 t/m 10 voor elke provincie. In die weken moest de epidemie in Nederland nog uitbreken, zodat het grootste deel van het aantal overleden boven dat gemiddelde hoogstwaarschijnlijk coronapatiënten betreft.


door Louis van Oort