We zien toeristen die structureel naar de Veluwe komen en brood en etensresten over het hek gooien. 

Jasper (37) woonde vroeger in Putten en Garderen en is tegenwoordig inwoner van Epe. De boswachter signaleert vooral in Heerde veel wilde zwijnen. In Putten en omgeving valt het volgens hem mee met de aantallen. ,,Als boswachter kijk ik op een andere manier. Overlast van zwijnen op een park komen komt vaak doordat ze gevoerd worden of doordat rasters niet sluiten. Soms staan er helemaal geen hekken.” In de omgeving van Putten ontvangt de boswachter vooral meldingen van zwijnen in de omgeving van Krachtighuizen, Koudhoorn en Garderen. ,,Putten heeft niet overal rasters. Het speelt met name langs de Garderenseweg en bij de verblijfsrecreatieparken bij Krachtighuizen. We zien toeristen die structureel naar de Veluwe komen en brood en etensresten over het hek gooien. Zo haalde iemand uit Putten bij een bakker restjes op en legde dit elke avond neer op een plek waar toeristen op af kwamen. Daar handhaven we nu op. Want als zwijnen in de zomer gevoerd worden, trekken ze naar de randen van het bos bij de recreatieparken, of mensen voeren ze op plekken waar je met de auto bij het bos kunt komen. Een voorbeeld hiervan is Bato’s weg. Ook zien we steeds meer natuurfotografen zwijnen voeren. Interactie wordt makkelijker door te voeren en hiermee wordt hun natuurlijke gedrag beïnvloed. Het standpunt van Staatsbos is: zwijnen moeten wilde dieren blijven, die schuw zijn en natuurlijk voedsel eten; niet wat mensen ze geven.”

Jasper is 12,5 jaar boswachter bij Staatsbosbeheer en één van zijn werkgebieden is het Speulder- en Sprielderbos. ,,Dat is onderdeel van het Noordwest Veluwe massief en met ruim 3300 hectare één van de mooiste bossen van het land. Het is onze taak balans te vinden tussen (landbouw)schadebestrijding, natuurbeheer, wildzichtbaarheid voor het toerisme en verkeersveiligheid. Daarom geven we lokvoer op speciaal aangewezen wildschermen en bij wild observatietochten. Dat wil ik voor de parken rond Krachtighuizen ook gaan opzetten met pop-up observaties.”


Henk Hutten

Er zijn nu dus structureel meer dan het dubbele aantal zwijnen

De kritiek dat er dit jaar te weinig zwijnen zijn afgeschoten, plaatst Jasper in perspectief. ,,Het Speulder- en Sprielderbos is als wildbeheer eenheid Noordwest Veluwe één van de vijf leefgebieden van fauna beheerplan Veluwe. We hebben afgesproken dat na het jachtseizoen (eindigt 1 maart) een hoeveelheid zwijnen overblijft die acceptabel is. Als Staatsbosbeheer voeren wij deze opdracht van de provincie Gelderland uit. Voor het nieuwe jachtseizoen (dat 1 juli is begonnen) mochten er maximaal 1100 zwijnen zijn, maar in het voorjaar liepen er volgens de tellingen 2500 over de Veluwe en dat zijn er nu waarschijnlijk nog meer. Een zeug werpt namelijk 6-8 biggen en kan in de zomer nog een tweede worp krijgen. Er zijn nu dus structureel meer dan het dubbele aantal zwijnen, maar ecologisch gezien is er dusdanig veel voedsel in het bos dat ze met meer kunnen zijn dan wij beogen. Dit komt door de zachte winters en de rijke mastjaren - bijna elk jaar vallen er meer beukennootjes en eikels in het najaar. Zwijnen blijven als ze zich rond hebben gegeten tot zonsondergang op de grond liggen en dat maakt het jagen moeilijker. Doordat ze in goede conditie zijn produceren ze meer biggen en dan stapelt het aantal. Ze doen het dus goed op de Veluwe, en wij werken er aan om de overpopulatie op niveau te brengen. We jagen bewust langs wegen en halen hier een belangrijk deel van het afschotcijfer. Ik verwacht dat de wolf ons daar bij gaat helpen.”

Jasper doet ook een oproep aan toeristen in auto’s en op verblijfsrecreatieparken. ,,De vraag is van wie de Veluwe is: rijden wij door het leefgebied van de zwijnen of moeten de zwijnen wegblijven bij de wegen? Als je vindt dat de verkeersveiligheid in het gedrang komt, moet je zeker niet vanuit de auto voeren en snelheid minderen op de weg om aanrijdingen te voorkomen. Er wordt nu op binnenwegen regelmatig te hard gereden en dan maakt een zwijn geen kans. De Provincie en gemeentes zouden hiervoor het verkeersplan moeten wijzigen. Over onze invloed op de zwijnen wordt weinig gezegd. Wilde dieren zijn ontzettend belangrijk voor de natuurbeleving en het toerisme, maar worden te weinig gewaardeerd.”

Door Marco Jansen

Henk Hutten
Foto: Henk Hutten
Henk Hutten
Foto: Henk Hutten
Henk Hutten
Foto: Henk Hutten
 Staatsbosbeheer
Foto: Staatsbosbeheer
Boswachter Lennard Jasper.