Aart werd in de stad Groningen geboren, waar zijn vader een groothandel had voor de schoenmakerij. ,,Net als mijn broer had ik een commerciële aanleg, maar ook duidelijk een 'groene kant'. Als kind had ik al heel gauw een mooi vogelboek, met platen en namen erbij. Dat vond ik fascinerend. Later zag ik ze pas echt in de natuur.”

Daarom sloot Aart zich op zijn dertiende aan bij de Christelijke Jeugdbond voor Natuurvrienden (CJN), waarna hij meedeed aan excursies en op kamp ging rond de stad en het eiland Schiermonnikoog. ,,Ik kwam helemaal aan mijn trekken. Dan zag je steltlopers op de wadden en de ganzen in de winterperiode.”

PRACHTIGE SPREEUW Hij vindt het moeilijk om een 'mooiste vogel' te kiezen, maar de ijsvogel en de kluut vindt Buurma er fantastisch uitzien. ,,Het hoeft niet de meest zeldzame te zijn, want een veel voorkomende spreeuw vind ik ook prachtig.”

De Kootwijker werkte jarenlang op de afdeling verkoop binnendienst bij de Barneveldse fabriek Van Schothorst, waar velgen en onderdelen voor de tweewielerbranche werden gemaakt. Hier was hij ook actief op het gebied van advertenties, folders en beurzen, tot het jaar 1999. Toen de vestiging geconcentreerd werd in Boxmeer, leek het hem niet prettig om naar deze Brabantse plaats te verhuizen, mede doordat Aarts echtgenote in Rijssen op een school werkte. Hij stopte op zijn vijftigste met een betaalde baan.

VERBONDEN ,,Mijn hart lag meer in de natuur dan op kantoor. Lekker eropuit. Samen hebben we veel fietstochten gemaakt, over lange afstanden. Zo zijn we met een tentje naar Sint Petersburg, Rome, Madrid en landen in Oost-Europa gefietst. Op die manier is de beleving van de omgeving groot. Je voelt je dan verbonden met natuur en cultuur.”

Veertig jaar lang verzorgde Buurma natuurexcursies als gids voor het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid (IVN). Buurma genoot daarvan. ,,Je ziet wild en de sporen van wild. Je hoort vogels en daar maak je mensen opmerkzaam op. In onze omgeving heb je reeën, herten en wilde zwijnen. Als je die kunt spotten, is dat fantastisch.”

Bij het IVN bracht hij de koppeling tot stand tussen de Natuurbeheerwerkgroep en de opstartende Vrijwilligersgroep Staatsbosbeheer (SBB) Kootwijk. Van de laatste groep werd hij coördinator. Veel werk heeft de Kootwijker verzet door het organiseren van werkactiviteiten om dennenopslag te verwijderen op de heideterreinen en zandverstuivingen van SBB.

,,Dat liep als een trein, maandelijks staken vijftig tot zestig vaste vrijwilligers de handen uit de mouwen. Het natuurwerk lijkt soms vechten tegen de bierkaai, mede door de stikstoftoename, maar als je niks doet, weet je zeker dat de open terreinen veranderen in eentonig dennenbos. Van specifieke soorten flora en fauna moet je dan afscheid nemen.” Voor scholengemeenschap De Meerwaarde en het Johannes Fontanus College verzorgde de Kootwijker maatschappelijke stages, zodat leerlingen ook boompjes op de hei gingen zien.

VLIEGENVANGERS Als coördinator van de Vogelwerkgroep Kootwijk verzamelde Buurma nestkast-gegevens. ,,Nog steeds hebben we hier honderden kasten hangen. Op de Veluwe heb je veel relatief jong bos en dus geen oude bomen met natuurlijke holtes. De vogels die het daar juist van moeten hebben, hebben een probleem om broedgelegenheid te vinden. Die help je met nestkastjes. Je ziet dat doorgaans honderd procent bezet is. Het gaat vooral om vogels als mezen, boomklevers en bonte vliegenvangers.”

Sinds 1989 woont Buurma in de kern Kootwijk. De uitgestrekte natuurterreinen rondom, als ook de boswachter en SBB als grote beherende organisatie heeft hij goed leren kennen. ,,Indertijd werden beheerplannen gedeeld in de Participatiecommissie, waarin dorpsbewoners, recreatieondernemers en natuurliefhebbers vertegenwoordigd waren.

Om de paddentrek in het voorjaar niet desastreus te laten verlopen, spande Buurma zich als coördinator negen jaar in om de amfibieën niet plat te laten rijden op de Heetweg richting Kootwijk. ,,We plaatsten een geleidescherm van zeildoek over een traject van zo’n zevenhonderd meter met emmers waarin de padden dan terecht kwamen. Het ging om vijf soorten en die zetten we dan de weg over, soms zo’n vijfduizend padden met de voorjaarstrek. Dit deden we ook met schoolklassen.” Later is een permanent systeem aangebracht met tunnels in het asfalt.

STRALING Buurma nam zitting in de IVN-werkgroep Natuur, Milieu en Planologie en de Stichting Platform Kootwijk. Zo bepleitte hij met succes om de langegolfzender van Delta Radio (richting Engeland) niet in Radio Kootwijk te plaatsen. ,,Door de intensieve straling zou men de normen voor de gezondheid overschrijden en allerhande elektronische apparatuur kon op hol raken. Bovendien, vier 320 meter hoge zendmasten zou wel een erg verstorend beeld gevenin het Veluws landschap.”

Toen Staatbosbeheer het zendterrein en gebouwen van KPN overnam, werd Buurma vaste gids in het voormalig zenderterrein met het monumentaal zendgebouw Radio Kootwijk.

Hij toont een poster met als kop ‘Wild spieden op de eerste rang’, wat bij Ugchelen gebeurde. Zo begeleidde hij wildkansel- en bronsttochten. Herten in de avond zien en horen burlen. ,,Dat is altijd een spannende belevenis.”

Bovendien is hij vanaf 2013 organisator en gids van wekelijkse natuur- en culturele wandelingen in en om de gemeente Barneveld voor Stichting Welzijn Barneveld. ,,Dat doen we dan met een vaste groep senioren, waarbij het sociale aspect een belangrijke rol speelt. Dat werd een flink succes, waarbij we wel met zestig deelnemers lopen.” Buurma toont het laatste schema met wandelingen, dat door corona helaas abrupt een halt werd toegeroepen. Nu maakt hij nieuwsbrieven over en voor de deelnemers, om toch de contacten in de groep te behouden.

door Freek Wolff