Initiatiefnemer Gabriëlle (47) woonde vier jaar in Kenia met haar ouders. Daarna werd ze pedagogisch hulpverlener. ,,Ik hield als kind al van creativiteit, met theater, toneel en hoorspelen, wat ik op school en in de kerk kon uitvoeren. In de huid kruipen van iemand anders en de verbeelding oproepen, spreekt me aan. Ik heb nu eenmaal veel fantasie.”

Gabriëlle rolde in de kinderprogrammering bij de christelijke tv-zender Family7 (gevestigd in Apeldoorn) en kreeg daar een baan. Zo maakte ze zo’n tien jaar geleden de kinderserie ‘Wijs paleis’, een verhaal dat zich afspeelt op ‘kasteel’ De Schaffelaar. Ze bedacht het allemaal zelf en stond ook garant voor de productie. ,,Verhalen en een script schrijven vind ik erg leuk. Mijn uitgangspunt is dat we in de Bijbel lezen dat Jezus zegt: ‘Laat de kinderen tot Mij komen en verhinder ze niet’.”

WIJZE RABBI Het was al lange tijd een wens van haar om een tv-serie voor kinderen over Israël te maken. ,,Voor volwassenen zijn hier al veel uitzendingen over gemaakt, maar nog niet voor kinderen. Dat was een ondergeschoven kindje. Ik mocht aan de slag gaan, maar kwam er eerst niet uit. Toen het vast liep, heb ik het losgelaten. Totdat een oud-collega mij in contact bracht met een archeologe: Jennifer Guetta-Peersmann. Ze is op een bijzondere manier in aanraking gekomen met het christelijk geloof en wilde graag meewerken met de serie om kinderen het land van de Bijbel te laten zien.

Voor volwassenen zijn hier al veel uitzendingen over gemaakt, maar nog niet voor kinderen

De diamant was het uitgangspunt voor de hele serie. ,,Een wijze rabbijn zei een keer dat de Tenach (het Oude Testament) net een diamant is, met allerlei facetten. Die kun je elke keer op een manier benaderen. En Jezus is een diamant, die kleurrijk schittert en bij de mensen op een verschillende manier binnenkomt. De afleveringen zijn gebaseerd op geestelijke lessen, waarbij de diamantslijper benoemt dat het soms moeilijk is om nieuwe dingen te leren.

In dat geval is de mens de ruwe diamant. Het leven is niet altijd gemakkelijk. De kern is dat God tot ons wil spreken en dat wij op zoek zijn naar de manier waarop Hij dat doet. Via de Heilige Geest kunnen we Zijn stem verstaan en dat kan op allerlei manieren bij je binnenkomen. Hij komt op een persoonlijke en milde manier, die bij jou past. We blijven vaak in de waarom-vragen hangen, maar het komt neer op vertrouwen.”

STEEDS MOOIER Jaap van Middendorp (63) uit Barneveld had geen ervaring met toneelspelen, maar het leek hem altijd al leuk om dat een keer te doen. ,,Dat was latent aanwezig. Toen Gabriëlle mij die kans gaf, greep ik dit graag aan. Het verhaal sprak me erg aan, omdat het gaat om opgravingen in Israël en om na te gaan hoe je die kunt plaatsen in de bijbelse geschiedenis. Die opgravingen zijn wel degelijk van belang, als het gaat om de betrouwbaarheid van het Boek. En een rol spelen is gaaf. Als diamantslijper probeer ik m’n zogenaamde kleindochter Roos te laten begrijpen hoe de Bijbelse lijnen lopen en hoe je dat kunt plaatsen in de huidige tijd. Gabriëlle heeft het script geschreven, maar ik kreeg wel de vrijheid om de dingen in mijn eigen woorden te vertellen. Als de kern maar hetzelfde bleef. Roos kon daar voortreffelijk op inspelen.”

We blijven vaak in de waarom-vragen hangen, maar het komt neer op vertrouwen

OPNAMES De opnames van de tien afleveringen vonden plaats in 2018 en 2019, in een ruimte van een huisje, ergens op het platteland tussen Barneveld en Lunteren. In de serie wordt niet uitgelegd waar de diamantslijper precies woont. Jaap verklaart dat de connectie tussen tv-serie en boek is dat dezelfde personen een rol spelen en dat het verhaal zich zowel in Nederland als in Israël afspeelt. ,,Vanuit het fotolijstje bij opa komt het verhaal van de kinderen Kenzo en Lisa in Israël tot leven. Roos luistert en zij praat hier dan over met haar opa. Hij laat merken dat hij ook niet alles snapt, maar gaat er op haar niveau wel op in. Opa geeft ook voorbeelden met behulp van diamanten. De ruwe steen moet geslepen en bewerkt worden, want dan wordt hij mooi. Zo is het ook met een mens. De diamant kan steeds mooier worden naarmate het leven vordert. Door lastige perioden heen kun je sterker worden”, besluit Van Middendorp.

SPRANKELEND Na een auditie werd Roos Hooghiemstra (15) uit Barneveld uitverkoren voor een hoofdrol in de tv-serie. Het viel Gabriëlle op dat zij op een sprankelende manier kon acteren. ,,Ik vond toneelspelen altijd al erg leuk om te doen, zoals in de musical op de basisschool, maar had daar verder nog niet echt iets mee gedaan”, legt Roos uit.

De rol die ze heeft, is een meisje dat erg nieuwsgierig is. Ze stelt in de serie veel vragen over bijbelverhalen, waardoor er veel kennis op tafel komt. De andere twee kinderen, Kenzo en Lisa, zijn actief in Israël, waar ze avonturen beleven bij de archeologe Jennifer. Roos speelt in Nederland, waar ze bij haar opa - ook diamantslijper - veel leert over het land van God en de joodse geschiedenis. Het kostte Roos vier draaidagen om voor de serie haar rol te vertolken. Later was ze ook nog even in Jeruzalem voor ‘De Diamant’.

De Barneveldse hoopt dat ze na de havo aan het Johannes Fontanus College de toneelacademie kan doen. ,,Dan kun je totaal iemand anders zijn dan je zelf bent. Even heel gemeen tegen iemand zijn, is bijvoorbeeld best eens leuk om te doen”, zegt ze lachend.

Vanuit het fotolijstje bij opa komt het verhaal van de kinderen Kenzo en Lisa in Israël tot leven

COMPLEXE REACTIES Lisette van de Heg (36) had al vijf boeken bij uitgeverij De Vuurbaak op haar naam staan, maar die zijn bedoeld voor een volwassen lezerspubliek. ,,’Mara’ gaat over incest, ongewenste zwangerschap en de isolatie in een streng milieu. In ‘Noor’ staat een echtpaar centraal dat in verwachting is, maar bij wie het ongeboren kind overlijdt na een ongeluk. ‘Sub Rosa’ gaat over een jong meisje dat ontdekt dat ze homoseksueel is, inclusief de complexe reacties uit haar christelijke omgeving. De novelle ‘Later’ gaat over de relatie tussen een vader en een zoon die samen op reis gaan. ‘Het dorp’ is een bundel met tien korte bijbelverhalen in een nieuw jasje.”

MOOIE MIX Lezen was altijd al de passie van Lisette van de Heg. Op zestienjarige leeftijd verdiepte ze zich in het schrijven van fictie. Het schrijven van teksten is op termijn haar vak geworden. Voor dit tijd werkt de Barneveldse in een tandartsenpraktijk. ,,Voor mijn dagelijks werk schrijf ik vooral webteksten, blogs en nieuwsbrieven voor ondernemers. Nu heb ik een mooie mix tussen die opdrachtgevers en fictie schrijven.”

Voor een boek heeft de schrijfster een onderwerp nodig waar ze zich echt in kan vastbijten. Dat dit een lange adem vraagt, vindt ze geen probleem. ,,Als ik op het goede spoor zit en het verhaal helemaal op z’n plek valt, is dat erg leuk.”

OPTIMISTISCHE PESSIMIST Lisette zegt dat er vermoedelijk altijd wel een boodschap van hoop door haar boeken sijpelt. ,,Ik ben van nature een beetje een zwartkijker, maar toch wil ik mezelf graag een optimistische pessimist noemen. Als ik uiteindelijk verder kijk dan mijn neus lang is, is er altijd wel hoop. Dat wil ik ook graag in mijn boeken ventileren, maar vaak wel met een open eind, zodat je nog iets hebt om over na te denken.”

Het kinderboek werd de schrijfster in de schoot geworpen, omdat Jaap van Middendorp met het verzoek kwam om een boek te schrijven op basis van de tv-serie. Ze bedacht een verhaallijn die enthousiast werd ontvangen en waarmee ze aan de slag kon. ,,De vijf personages van de serie moesten natuurlijk wel een rol krijgen. Met een aantal ingrediënten ging ik het boek schrijven. Opa is een diamantslijper. Het verhaal speelt zich af in Nederland en in Israël. Ik heb een joodse man van hem gemaakt. De inhoud van het boek is dus anders dan de tv-serie, al zijn de locaties en de personages hetzelfde. De verhaallijn in het boek is nieuw verzonnen.”

MYSTERIEUS Lisette genoot erg van het schrijven van het kinderboek, dat verschijnt bij Scholten Uitgeverij. ,,Voor het eerst schreef ik 'plotgedreven', terwijl mijn andere boeken tijdens het schrijven nog alle kanten op konden gaan. In ‘Gevaarlijke vondst’ draait het om een edelsteen, geïnspireerd op een bijbelgedeelte waar het gaat over twee orakelstenen. Dat was mysterieus genoeg om er iets omheen te verzinnen. Het was spannend of ik de juiste toon wel kon vinden en ik ben benieuwd of kinderen het leuk vinden. Graag zou ik nog een kinderboek schrijven.”

Het is mooi aanvullend materiaal voor kerken en scholen

Gabriëlle vindt het leuk om te lezen dat de tv-serie in het boek voor haar gevoel helemaal tot leven komt.

BOVENBOUW De tv-serie en het boek zijn geschikt voor kinderen in de bovenbouw. ,,Het is mooi aanvullend materiaal voor kerken en scholen. Er is een website in ontwikkeling (www.dediamantslijper.nl) met verdiepingsvragen, waarop de tv-serie ook beschikbaar komt. De productie is gefinancierd met donaties en crowdfunding. Daarom willen we de serie op de website aanbieden en op die manier teruggeven.”

Iedere tv-aflevering duurt twintig minuten en wordt op zondagen om 18.30 uur uitgezonden. Family7 is daar nu voor de tweede keer mee bezig. Leden van Family7 kunnen de serie op de website van de omroep terugkijken. Het boek is vanaf juni te koop in de christelijke boekhandels voor € 15. Gesigneerde exemplaren zijn te bestellen via gabriellevandebeek@gmail.com.

door Freek Wolff

De redactie selecteert, voor u, wekelijks een aantal belangrijke, spraakmakende of opmerkelijke verhalen uit de regio.

Family7
Foto: Family7
De diamantslijper, opa (Jaap van Middendorp) van Roos tijdens een scène van de tv-serie.