Hans Schumacher in de voetsporen van Jan Dokter
27 januari 2012 om 00:00 NieuwsTer nagedachtenis aan zijn familie liep Jan Dokter in 2008 van de Hollandsche Schouwburg langs de spoorlijn naar Westerbork. Zijn tocht, die vier dagen in beslag nam, was de inspiratie voor het Westerborkpad, dat vorige week dinsdag officieel geopend werd. Projectleider Hans Schumacher van KNBLO Wandelsportorganisatie Nederland, heeft samen met een grote groep vrijwilligers een pad van 336 kilometer lang verkend en beschreven langs de spoorlijn. ,,Jan Dokter kwam, nadat hij ook bij het herdenkingscentrum Kamp Westerbork had aangeklopt, bij ons met de vraag of we hier iets mee konden doen. Hij heeft met eigen ogen het kamp gezien waarvandaan zijn familie werd weggevoerd.'' Uit een gevoel om dit te willen delen met generaties na hem, kwam Dokter met het voorstel voor een wandelpad. Er zijn wel vaker themapaden uitgezet, zoals het Hanzepad en het Grebbeliniepad. Het Westerborkpad is het laatste pad. Naast de wandelaanwijzingen is het ook breed voorzien van andere audio, visuele informatie. Het is een pad geworden dat het spoor van de Jodenvervolging volgt. De Hollandse Schouwburg was de plaats waar Joden uit het hele land werden verzameld om op transport gezet te worden. De kinderen werden gescheiden van hun ouders in de peuterspeelzaal tegenover het pand. Vanuit Amsterdam werden ze allemaal in de trein gezet om vervoerd te worden naar Drenthe. Vorige week bracht een groep van 8 wandelaars en een deelnemer in een scootmobiel de wandelgids symbolisch naar kamp Westerbork. Schumacher: Op de eerste van 4 dagen ter gelegenheid van de opening in de Hollandsche Schouwburg, heeft oud-burgemeester Ed van Thijn van Amsterdam heeft een bijzondere toespraak gehouden over Westerbork. Twee keer werd hij naar het kamp gebracht, twee keer wist hij te ontsnappen.''
De spoorlijn is het belangrijkste in het hele tracé. Er zijn veel monumenten aan weerszijden die terug te voeren zijn op het Jodentransport naar Westerbork. Eén van de bekendste is Nunspeet, waar de Joden uit de trein sprongen. Hier werden ze vervolgens opgevangen door mensen die hen naar het Verscholen Dorp brachten, diep in de bossen. Putten draagt ook dergelijke herinneringen aan de weg die de joden gingen alvorens ze in Westerbork eindigden. Kasteel De Vanenburg was tijdens de oorlog een werkkamp. ,,Er waren twee redenen om gevangenen uit de trein te halen in Putten. Of ze waren té ziek om de reis voort te zetten, of ze werden hier ingezet voor dwangarbeid.'' De Joodse mannen moesten onder toezicht van de Heidemaatschappij de weilanden rondom het IJsselmeer egaliseren. ,,Er is niet veel bekend over het werkkamp, er zijn een paar briefkaarten van gevangene David Brandon gevonden. Op de laatste schrijft hij zijn vrouw: 'Wij moeten morgen naar Westerbork en van daaruit naar Duitsland. Niets aan te doen. Hou je goed.'' Brandon was een van de velen die gedeporteerd werden naar Auschwitz. Hij keerde niet terug. Uiteraard is het herdenkingshof aan de razzia in de route opgenomen.
Het hele traject kent vele schrijnende verhalen, die dankzij een App op de smartphone op verschillende punten beluisterd kunnen worden. De wandeling voert op veel plaatsen dwars door de natuur. Bijzonder aan het pad is, dat het voor 95 procent toegankelijk is voor rolstoelgebruikers. Sommige etappes verlopen van station naar station en op plekken waar scootmobielen of rolstoelers het moeilijk kunnen krijgen is een busverbinding. Meer informatie over het Westerborkpad is te vinden op: www.westerborkpad.nl of www.westerborkluisterpad.nl.
