Achttien Zwaaistenen in Harderwijk zetten aan tot toenadering in de buurt: ‘Juist een klein gebaar heeft grote betekenis’

HARDERWIJK „Juist een klein gebaar heeft grote betekenis voor andere buurtbewoners”, zegt Annemieke ten Hove van Present Harderwijk. „Met ons jubileumgeschenk dragen we dat uit: achttien Zwaaistenen verspreid over de stad.” Het verhaal achter de Zwaaistenen.

Martin Vesseur

Al vijftien jaar koppelt Stichting Present Harderwijk vrijwilligers aan mensen die hulp nodig hebben. Tijd voor een feestje, leidt Annemieke ten Hove in. „Wij zijn geen mensen voor een officiële receptie, dus kozen we voor een high tea voor inwoners van de stad en een uniek cadeau dat de band tussen mensen versterkt. Daarmee laten we zien waar we voor staan.” Dat cadeau vonden ze in het landelijke initiatief van Zwaaistenen, vrolijke stoeptegels die voorbijgangers aanmoedigen om op straat elkaar te groeten of misschien naar iemand die vaak thuis zit. Vanuit de filosofie dat even naar elkaar zwaaien een eerste stap kan zijn naar meer en beter contact. Met als resultaat dat mensen zich meer thuis gaan voelen in de buurt.

Het geschenk van Present Harderwijk in de vorm van achttien Zwaaistenen is inmiddels gelegd in verschillende wijken in Harderwijk en Hierden. Op 1 november onthulde wethouder Maarten Reckman bij buurtcentrum De Roef de achttiende Zwaaisteen in aanwezigheid van een bont gezelschap belangstellenden, onder wie Mark Pothmann en Ida Smit van het Emdenmeen-buurtteam. Al acht jaar zetten zij zich met een buurtteam in voor hun buurt en organiseren activiteiten om de leefbaarheid en verbondenheid te vergroten. Voor dit doel werken ook zij intensief samen met de gemeente. Zij reageerden bovendien op de oproep van Present Harderwijk om geschikte locaties voor de Zwaaistenen. Op de hoek Emdenmeen-Nijborgmeen-Hanzemeen ligt inmiddels de Zwaaisteen voor hun buurt, binnenkort volgt een ander initiatief: een Buurtbankje dat al staat te wachten in de voortuin van Mark.

BUURT AANSPREKEN

Wat meteen opvalt aan de verhalen van Mark en Ida over de initiatieven van hun buurtteam (te vinden op emdenmeen.nl) is de vindingrijkheid en de positieve benadering. Met de actie Slakkengang vragen ze bijvoorbeeld aandacht voor verkeersveiligheid in de buurt, specifiek voor kinderen. Mark Pothmann: „Regelmatig bedenken we nieuwe activiteiten rond dit thema. Zo hebben de kinderen eerder verkeersborden gemaakt en buttons ontworpen, en is er een echt Slakkengang-spel opgezet waarbij de langzaamste wint!” De actie Proper Lopen roept buurtbewoners op om afval mee te nemen als ze toch bijvoorbeeld hun hond uitlaten. In samenwerking met de gemeente zorgt het team voor afvalzakken en handige afvalknijpers. Ida Smit: „Toen we dat voor het eerst deden was dat een beetje ongemakkelijk. Maar inmiddels is het heel gewoon in onze buurt om met elkaar op te lopen en de boel op te ruimen. Het kost wat tijd, maar je bouwt echt iets op.”

De rode draad is verbinding. Ida: „Deze buurt kent diverse nationaliteiten. Als je mensen bij elkaar brengt, gaan juist de cultuurverschillen zorgen voor verbinding.” Mark: „Iemand komt bijvoorbeeld een afvalknijper halen en brengt dan later als bedankje een buitenlands gerecht.”

De gemeente is een belangrijke steunpilaar en moedigt de initiatieven van het Emdenmeen-team van harte aan. Mark: „De wijk netjes proberen te houden, daar werken ze echt aan mee. Zoals het onderhouden van het plantsoentje bijvoorbeeld. Als een buurtbewoner zegt; ‘we willen hier graag een perenboom’, dan regelt de gemeente gewoon een perenboom.” Ida voegt daaraan toe: „We maken van de buurt ook echt een ontmoetingsplek, het Buurtbankje zal daaraan bijdragen straks. En met ontmoetingsplek bedoelen we ook: voor verschillende culturen. We vieren de verschillen en zoeken verbinding. Met elkaar eten, praten bij het bankje, een barbecue, oliebollen bakken bij een buurtgenoot onder de carport.”

DEUREN LANGZAAM OPEN

Mensen openen niet zomaar hun deuren voor buurtgenoten. „Daar gaat tijd in zitten”, weet Ida. „Door al die initiatieven stappen mensen nu spontaan op ons af. Die drempel is overwonnen.”

Ten Hove van Present Harderwijk voegt hieraan toe dat mensen dankzij de vele activiteiten in de buurten ook in noodsituaties aan de bel durven te trekken. „Je hebt tegenwoordig het mooie woord ‘noaberschap’, dat is precies waar wij naar streven: elkaar bijstaan. Dit soort activiteiten helpt daarbij omdat mensen dan de deur openzetten en zich minder afsluiten. En er is veel behoefte aan toenadering bij mensen, dat blijft vaak verborgen achter gevels.”

Ida wil graag nog één van de vrijwilligers in het zonnetje zetten. „Als er iemand in de straat ziek is of ineens slecht ter been is, gaat ons teamlid Anita Leijsten namens ons langs met een bloemetje. Bij een nieuwe bewoner meldt ze zich met een kaart en wat informatie over Emdenmeen, onze website en Facebookpagina. Ze stapt er meteen op af. Echt goud voor onze buurt.”

Na de jubileumviering van Stichting Present Harderwijk op 1 november is de officiële ingebruikneming van het Buurtbankje aan de Emdenmeen een volgende mijlpaal. Het team is nog aan het broeden op een manier om ook daar weer een bijzonder moment van te maken. Present Harderwijk roept belangstellenden op de site te bezoeken: https://www.stichtingpresent.nl/harderwijk.