Column Pieter van Heiningen: ‘Toen was geluk heel gewoon’

Ik ben opgegroeid met drie broers en een zus. Zo heb ik leren dansen in de rij voor de wc. Tegenwoordig hebben we minimaal twee wc’s. Ieder heeft een eigen kamer en de gezinnen zijn kleiner. En nog zijn we niet gelukkig. Dan krijg ik een golfje medelijden met die mensen.

De wc was vroeger niet het enige probleem. In die tijd, ruim 60 jaar geleden, konden we geen wc-papier hamsteren. Was het papier op, dan scheurden we kranten in stroken en gooiden de gebruikte stroken in een emmer met deksel, die vervolgens geleegd werd in de vuilnisbak. Pas later begreep ik waarom bij het gezamenlijk douchen andere leerlingen moesten lachen. De krantenkoppen stonden nog deels op mijn billen.

‘s Morgens om zes uur hoorde ik mijn moeder de kolenkachel oprakelen. Vervolgens gooide ze de hete asla leeg in ons tuinpad. Zeker in de winter handig. Een cv was voor ons niet bereikbaar. 

Dubbelglas bestond niet. In de winter groeiden de ijsbloemen aan de binnenzijde van de ruiten. Dan dansten mijn ogen langs de grillige vormen en fantaseerde ik erop los.

We konden nog niet swipen, appen of navigeren. Bij ons hing de zwarte bakelieten telefoon in de koude gang aan de muur. Zo bleef je nooit te lang kletsen. 

‘s Maandags was het wasdag. Een wasmachine hadden we niet. Om vijf uur ‘s morgens zette mijn moeder een grote ketel met wasgoed op het fornuis. Als wij naar school waren, begon ze met de was: wassen, spoelen, wringen en ophangen. Ook in de winter gebeurde dat buiten. Dat waren nog eens tijden.

Ach, toch waren we gelukkig. Op zaterdagavond gingen we sjoelen of speelden we monopoly. ‘s Zondagsmorgens gingen we eerst naar de kerk. Thuis gekomen werd er koffie gedronken en warm gegeten. 

Na het eten luisterden mijn vader en oudere broers naar ‘De toestand in de wereld’ van G.J.B. Hilterman. Daarna kwam het hoorspel ‘De avonturen van Pim en Wiebe’.

Maar tegenwoordig streven we naar steeds meer en sneller. Alles moet maakbaar zijn. Het liefst willen we veel succes hebben. We kikken op het ‘geluk’ van anderen die op een zondagavond vijf ton winnen. We kijken verlekkerd naar overspannen YouTubers en Tiktokkers, die verkondigen zo succesvol te zijn.  

Misschien moeten we minder hard rennen, want voordat je het weet ren je je eigen geluk voorbij.

Pieter van Heiningen

Lees ook

Kleurwedstrijd Winkelcentrum Putten; Sint en Piet kiezen mooiste kleurplaat en win een leuke prijs