Column Pieter van Heiningen: ‘Passend onderwijs bieden aan alle kinderen nog niet gelukt’

PUTTEN Ruim twee weken geleden zijn alle scholen weer gestart. Veel kinderen zagen er naar uit om naar school te gaan. Anderen hadden liever een wat langere kerstvakantie gehad. Toch staat dat in een groot contrast met de berichten in diverse bladen over de duizenden thuiszitters.

Volgens de laatste gegevens zijn er in ons land ruim zeventigduizend kinderen die niet naar school gaan of kunnen. Een groot misverstand is dat deze kinderen niet naar school willen. Of er wordt gesteld dat deze kinderen niet te handhaven zijn op een school. Hierdoor valt deze groep buiten ons onderwijssysteem. Dat gemis heeft negatieve gevolgen voor belangrijke kennis, de sociale contacten en het verkennen van de wereld.

Ondanks alle beleidsmakers, bijzondere functies in ons onderwijs en dure externe ondersteuning is het nog niet gelukt om passend onderwijs te bieden aan alle kinderen. Ik noem het liever onderwijs op maat. Een mooi voorbeeld van de stand van ons onderwijs is een cartoon van een leraar in een klas met een aap, een olifant, een goudvis, een zeehond en hond. De leraar legt hen het uit: ,,Om alles eerlijk te houden is de eerste opdracht voor jullie allen, dat je in die boom klimt.”

Natuurlijk is zoiets niet eerlijk. Toch wordt al tientallen jaren zo gewerkt op veel scholen. Dit systeem wordt strikt in stand gehouden. Kijk maar eens naar de LVS-toetsen en de CITO-toets: alle kinderen moeten dezelfde opdrachten maken. Of ze het nu snappen of niet. Ben je een periode ziek geweest, mis je zo een heel stuk stof. Heb je pech, dat je eigen leraar lang ziek is geweest en je steeds een andere invaller had, dan ben je ook het haasje.

Einstein wist het honderd jaar geleden al: ,,Iedereen is een genie, nu alleen het onderwijs nog.” Zelf heb ik als leraar altijd gezocht naar de mogelijkheden van elk kind en wat hij of zij goed deed. Van daaruit zijn er genoeg aanknopingspunten om kinderen vanuit de zône van de naaste ontwikkeling passende stof aan te bieden. 

De lesstof die we samen konden doen, deden we samen. Op andere gebieden werd er sterk gedifferentieerd (in tempo, niveau en hoeveelheid). Kinderen kregen daarnaast veel persoonlijke aandacht en hulp. Want elk kind doet er toe. Een must in ons onderwijs. Als een leerling onze uitleg niet snapt, dan snappen wij niet hoe het kind leert. 

Pieter van Heiningen

Lees ook

Judo was het levenswerk van Jan Leijenaar: ‘Judo is meer dan een sport: het witte pak maakt iedereen gelijk’