‘Als er geen woorden voor zijn’: herinneringen aan de Puttense razzia krijgen een plek in verhalen en tekeningen
5 oktober 2026 om 16:00 HistoriePUTTEN Door de grote belangstelling voor de avond over het verwerken van herinneringen aan de Puttense razzia verhuisde de bijeenkomst bij bureau De Ontsnapping naar de centrale hal van de bibliotheek. Peter Janssen vertelde daar donderdag het verhaal van zijn moeder Jantje Janssen-Doppenberg, die tijdens de razzia haar drie broers verloor. De avond kreeg als titel mee ‘Als er geen woorden voor zijn’.
De zaal was muisstil toen Peter het verhaal van zijn moeder vertelde. Met behulp van grote portretfoto’s bracht hij de geschiedenis van haar drie broers Jan, Gijs en Bertus tot leven. Aangrijpend was bijvoorbeeld het voorlezen uit de brief die Jantjes broer Gijs aan een Duitse bewaker meegaf, en waarin hij beschreef hoe ze met de trein vanuit kamp Amersfoort op weg waren naar Duitsland. Waarschijnlijk niet wetend wat hen te wachten stond. ,,Om ons hoeven jullie je niet bezorgd te maken. De Duitse bewaking is geschikt. We zullen hier wel niet vandaan komen voor de oorlog afgelopen is”, zo luidde een citaat uit de brief.
DEPRESSIE
De razzia had plaats toen Jantje 14 jaar oud was. In de jaren na de oorlog werden de gevoelens weggestopt en moest er aan een nieuw bestaan worden gewerkt. Pas toen Jantjes oudste zoon de leeftijd had van haar oudste weggevoerde broer kwam alles wat ze destijds had meegemaakt weer in alle hevigheid naar boven. En raakte ze in een diepe depressie. Met behulp van teken- en schilderstherapie kreeg Jantje vat op haar depressie. Peter liet aan de hand van indrukwekkende tekeningen zien hoe zijn moeder haar gevoelens van haat en verdriet in tekeningen en schilderijen vorm heeft gegeven. En op die manier er mee om wist te gaan.
Peter vertelde dat hij van dichtbij heeft meegemaakt hoe zijn moeder worstelde met haar herinneringen aan de razzia. Die ervaringen hadden ook invloed op zijn eigen leven. Na zijn verhaal zong Merel Fleischeuer de toepasselijke Earth Song van Michael Jackson.
(Tekst gaat verder onder de foto)
Vervolgens vertelde Ard Kleijer over het werk en de activiteiten van de stichting Putten Samen Verder. De bijeenkomst werd afgesloten met een creatieve activiteit. Een groot deel van de circa 45 aanwezigen ging in bureau De Ontsnapping aan de slag met verf en potlood en verbeeldde wat vrede voor hen betekent, in hun eigen leven of in de wereld.
