Gemeenten lopen achter met huizen voor statushouders; Putten ook

PUTTEN De meeste gemeenten lopen ver achter met het vinden van woningen voor vluchtelingen met een verblijfsvergunning. Het kabinet stelt elk halfjaar vast hoeveel zogenoemde statushouders gemeenten moeten huisvesten. Veel gemeenten halen deze doelstellingen al geruime tijd niet. In totaal moeten ze voor nog 12.049 mensen een huis vinden. Hierdoor bezetten statushouders noodgedwongen een plek in de al overbelaste asielzoekerscentra.

Gemeenten hebben nog tot 1 juli om de doelstelling voor de eerste helft van 2026 te halen. Het aantal mensen waarvoor een woning geregeld moet worden, is afhankelijk van hoeveel mensen er in een gemeente wonen.

Bij in totaal 147 gemeenten ontbreekt voor minstens 25 statushouders een passende woonruimte. Slechts 62 van de 342 gemeenten hebben hun verplichte doelstelling voor de deadline van 1 juli al gehaald.

Putten behoort niet tot de gemeenten die is geslaagd in het behalen van die opgelegde doelen. Van de 50 mensen die de gemeente moet huisvesten, is dat gelukt met 37. Er moeten er dus nog 13 een plek krijgen. Dat is 26 procent. Ook buurgemeenten Harderwijk, Ermelo, Nijkerk en Barneveld voldoen nog niet aan de doelstelling.

Het tekort aan woningen voor statushouders is een van de oorzaken van de problemen met overvolle asielzoekerscentra. Bijna een kwart van de bewoners van asielzoekerscentra, zo’n 19.000, is een statushouder. Een andere belangrijke oorzaak is dat gemeenten zich niet houden aan de spreidingswet, die voorschrijft hoeveel asielzoekers ze moeten opvangen.

Vanwege het tekort aan opvanglocaties is het aanmeldcentrum in Ter Apel al meer dan twee weken genoodzaakt om asielzoekers bij de ingang af te wijzen. Om te voorkomen dat zij buiten op het gras moeten overnachten, worden deze mensen sindsdien voor de nacht ondergebracht in nabijgelegen noodopvang, zoals sport- en evenementenhallen. Met spoed worden noodlocaties opgezet, wat regelmatig leidt tot weerstand.

Het toezicht op de huisvesting van statushouders ligt bij de provincies. Provinciale besturen hebben de bevoegdheid om in te grijpen wanneer gemeenten structureel achterblijven. Zo dreigt de provincie Zuid-Holland in april 2027 in vier gemeenten zelf statushouders te plaatsen, als die gemeenten dan nog altijd te weinig doen.