Column Pieter van Heiningen: ‘Bij de tandarts zit iedereen als zombies op hun telefoon te kijken in de wachtkamer’

PUTTEN We leven in het tijdperk van vrouw Holle. Tientallen jaren geleden een uitspraak van Toon Hermans. Het is overal jachten en jagen. Of dat nu bij de kassa is of in de file. We willen het liefst allemaal de eerste zijn. Een goed gesprek zit er niet meer in. De smartphone bepaalt ons leven.

Is dat erg? Ja best wel. Laatst zat ik bij mijn plaatselijke tandarts. In de wachtruimte zaten zo’n vijf mensen. Allen zaten als zombies op hun telefoon te kijken en waren aan het swipen. Vriendelijk begroette ik de aanwezigen. Hier en daar klonk gemompel.

Enigszins teleurgesteld zeeg ik neer in één van de kunststof stoelen. Op de lange eikenhouten tafel stond een mand met tijdschriften uit lang vervlogen tijden. Ik bladerde er een paar door, maar was snel klaar. Alle bevatten oud nieuws. Waarschijnlijk dacht de tandarts ook, dat verversen in deze digitale tijd geen zin had.

Vroeger was er in de wachtkamer van de tandarts of huisarts een goed gesprek mogelijk. Je wisselde je kwalen uit, of sprak je ongenoegen uit over de lange wachttijden. Als je een bekende ontmoette, werd er gepraat over koetjes en kalfjes en het weer natuurlijk. De kinderen speelden in het lego hoekje, of bouwden met de smoezelige blokken.

Maar ook bij die groep kleven tegenwoordig de smartphones aan de vingers. Lekker gamen, tiktokken en kijken op insta, appen of scrollen op X. Goed dat de gemeente Putten besloten heeft om te stoppen met X. Dat zouden er meer moeten doen.

Ik heb tegenwoordig mijn smartphone ‘s nachts op ‘Niet storen’ staan. Want dan wil ik niet gestoord worden en gewoon lekker slapen. Het altijd bereikbaar moeten zijn is funest voor ons allen. In de auto gebruik ik de smartphone alleen als routeplanner. Verder niets.

Dan denk ik met enige weemoed aan vroeger. We legden tientallen kilometers per fiets af zonder telefoon. We hadden een bandenplakset en wat gereedschap voor onderweg. Kwam je later aan, dan kwam je gewoon later aan. Geen mens die zich daaraan stoorde. 

Toen ik leerde autorijden, zei de instructeur: ‘Zorg ervoor dat jij de auto beheerst en niet andersom’. Een wijze uitspraak die ook voor de smartphone geldt. Wees de baas over je smartphone. Want jij bent slimmer dan de ‘smartphone’. Anders is het gebruik ervan dodelijk. Dodelijk voor jou, maar ook dodelijk voor een goed gesprek.

Pieter van Heiningen