Vinkje op de lijst - nieuwe column van Pieter van Heiningen

Vaak presenteren gemeentebesturen het als democratie in actie. De realiteit is anders. Je mag je mening geven als klankbordgroep. Echter, de uitkomst is al lang vastgelegd. Het enige waar je dan invloed op hebt, is dat men publiekelijk laat weten dat je betrokken bent geweest. Best ironisch.

Ik krijg het gevoel dat het bovenstaande ook geldt voor de keuze van het tracé van de zuidelijke rondweg bij Putten. Echte inspraak is mijns inziens wat anders. Dan heb je namelijk invloed op een toekomstig besluit. Dan wordt er serieus geluisterd naar eventuele bezwaren en doe je echt wat met tips die aangereikt worden. Er komt gewoon een brede verkeersweg langs je huis, door je voortuin. Of jouw perceel wordt doorsneden door een strook asfalt. En gebeurt dat straks? Dan heb je gewoon pech gehad volgens de projectgroep.

De klankbordgroep werd plechtig geïnstalleerd, compleet met notitieboekjes, kopjes koffie en een plak cake en de illusie dat er iets te kiezen viel. Nu wordt wel duidelijk dat de enige klank die telt, die van de echo is in het lege vat waarin het besluit al maanden ligt te rijpen. Getroffen bewoners mochten hun mening geven, liefst uitgebreid en betrokken, zodat het verslag lekker dik werd. Vervolgens verdwijnen al die zorgvuldig geformuleerde zorgen en ideeën in een zwart gat dat door de gemeente eufemistisch ,,verwerking van input” wordt genoemd.

De bijeenkomsten zelf waren een meesterwerk van bestuurlijke acrobatiek. Men boog zich in allerlei bochten om te doen alsof men serieus luisterde. De powerpoints lieten een onbuigbaar plan zien. De bewoners mochten zeker spreken — binnen de streng afgebakende tijd — en hun woorden werden nauwkeurig genoteerd in een verslag dat later werd samengeperst tot één zin: ,,Er zijn diverse meningen gedeeld, die meegenomen worden in het te nemen besluit.”

Uiteindelijk verschijnt er straks een besluit waarin geen enkel spoor van de inspraak is terug te vinden. De geruststellende zin luidt dan: ,,In samenspraak met de klankbordgroep wordt er gekozen voor het ZF4-tracé”. Dat de klankbordgroep een andere optie heeft geopperd, doet er niet toe: de illusie van inspraak! Het participatie circus moet immers blijven draaien. Geen echte samenwerking. Misschien zoals verf samenwerkt met een muur. Je wordt er op gesmeerd, maar je hebt geen enkele keuze. Niet gek dat de betrokkenen zich voelen als slechts een vinkje op de lijst, die alleen lipservice mochten leveren. 

Pieter van Heiningen

Lees ook

Columnist Pieter van Heiningen over molen ‘t Hert: ‘Verkeert deze Puttense trots in een identiteitscrisis’