Dierenarts Gerard van Eijden over een zieke koe en een teleurgestelde boer

Jannes belde met de vraag of ik eens bij een koe van hem wilde komen kijken ,,Van Eijden, ik weet het niet. Hij vreet nog wel en geeft ook nog goed melk maar hij is volgens mij niet goed.” Boeren kennen hun koeien goed en ze hebben meestal feilloos door als er wat met hun dieren aan de hand is.

Ik moest Jannes gelijk geven, zo op het eerste gezicht zag je niet veel aan deze koe 3047. Jannes melkt ruim 100 koeien en hij is niet zo heel goed in namen. Al zijn koeien hebben wel een naam, maar die gebruikt Jannes zelden. Aangezien al zijn koeien een oorbel dragen waarop goed zichtbaar een nummer is geprint, werkt hij altijd met die oornummers om een koe te benoemen.

Bij een tweede blik vielen mij wel wat zaken op. Zo leek ze traag en de gewrichten waren wat verdikt. En, daardoor werd ik getriggerd, ik zag een duidelijke hartslag in de ader van zijn hals. Nadat ik met mijn stethoscoop het hart had beluisterd, wist ik het zeker. Ze had een ontsteking van de rechter hartklep waardoor die lekte. Daardoor werd bij elke hartslag een gedeelte van het bloed niet in de grote slagader gepompt maar weer terug in de ader. Waardoor je veel te goed die hartslag in de hals kon zien.

Nu kunnen koeien met een lekkende hartklep oud worden. Maar koe 3047 had al wat dikke gewrichten gekregen. Die ontstaan doordat ontstekingsdeeltjes van de ontstoken hartklep loskomen en neerslaan in onder andere de fijne adertjes in de gewrichten waardoor een gewrichtsontsteking ontstaat. Met zwelling tot gevolg. Vaak zijn in dat soort gevallen die ontstekingsdeeltjes ook elders in het lichaam neergeslagen. Wat de prognose voor koe 3047 er niet beter op maakte, want met medicijnen was er in dit stadium niets meer te bereiken.

Jannes is een belezen veehouder en kende dit fenomeen. Dierenartsen kennen deze aandoening als een ‘trombo-endocarditis’. Boeren noemen zo’n patiënt een ‘trompert’. Een veel gemakkelijker uit te spreken term die ik daarom ook altijd hanteer.

Ik had dus niet zo’n optimistische toekomst voor het dier te schetsen. Jannes werd er ook niet vrolijk van. Want met deze aandoening kon koe 3047 ook nooit geslacht worden, omdat het vlees niet meer geschikt is voor consumptie. Euthanasie was de enige optie. Maar aangezien koe 3047 nog niet de indruk wekte onder het probleem te lijden, besloten wij samen het nog even aan te kijken tot ze echt problemen kreeg.

Gelukkig zien we niet zo heel vaak van deze ‘tromperts’. Want je wordt er als dierenarts niet vrolijk van om na het stellen van deze diagnose een boer met zijn zieke koe teleurgesteld achter te moeten laten.

Gerard van Eijden