The Keystone Paper | Opdracht liquidatie Seyss-Inquart?
5 april 2025 om 16:00 HistorieVELUWE De opdracht in het kader van Operatie Keystone om de Duitse Rijkscommissaris van Nederland Seyss-Inquart te liquideren is spectaculair, maar niet onwaarschijnlijk gezien vergelijkbare operaties van de SAS. Over het verloop van Operatie Keystone was er al nauwelijks gepubliceerd, maar dit aspect is nooit eerder genoemd in de oorlogsliteratuur. Het verhaal van Arie Noot wordt in het boek ‘Operatie Keystone. Nederlanders bij de Special Air Service’ ook onderbouwd, getuige het volgende fragment.
Jeoffrey van Woensel & Rende van de Kamp
Tijdens de laatste briefing voor de stickcommanders kreeg Noot eindelijk te horen wat ze moesten gaan doen. Zoals ze al vermoedden, was het belangrijkste doel het veiligstellen van de bruggen op de opmarsroute van de Canadezen. Daar kwam volgens Noot nog een aantal opdrachten bij, waarvan een opvallende: ,,Het is zoals we al veronderstelden, alleen moesten nog enige munitieopslagplaatsen enzovoort worden opgeblazen terwijl kapitein Holland bovendien Seyss-Inquart die in z’n villa ten zuiden van Apeldoorn woonde dood of levend mee moest brengen. Ook de andere sticks kregen dergelijke opdrachten.”
DOLLE DINSDAG
Arthur Seyss-Inquart woonde na zijn benoeming met zijn gezin op landgoed ‘Clingendael’, vlak bij het regeringscentrum in Den Haag. Vanaf 1943 bracht hij vanwege veiligheidsredenen verschillende diensten over van Den Haag naar Apeldoorn – dichter bij Duitsland. Zijn hoofdkwartier had hij aan de Loolaan in Apeldoorn, waar zich onder de heuvel in de voortuin een bunker bevond waarin hij en zijn staf konden schuilen wanneer er luchtalarm was. Na Dolle Dinsdag, september 1944, vorderde rijkscommissaris Seyss-Inquart landhuis Spelderholt in Beekbergen en gebruikte het als woonhuis voor zichzelf en zijn gezin. Met een gepantserde auto verplaatste hij zich van Spelderholt naar de Loolaan en terug. Ook Piet Huchshorn zou later aan zijn familie vertellen dat Arthur Seyss-Inquart, Duitse Rijkscommissaris voor Nederland, één van de doelwitten van de operatie was.
OPMERKELIJK
De opdracht om Seyss-Inquart te ontvoeren of te vermoorden, die Noot in zijn naoorlogs verslag terloops noemt, is natuurlijk erg opmerkelijk. Dergelijke operaties werden echter wel vaker door de SAS uitgevoerd. Zo heeft de SAS tijdens de oorlog tenminste een poging gedaan om veldmaarschalk Erwin Rommel te vermoorden of te ontvoeren. In juli 1944 werd een zes man tellend SAS-team boven bezet Frankrijk gedropt om Rommel uit zijn hoofdkwartier in een Frans kasteel te ontvoeren of te liquideren (operatie Gaff). Rommel was kort daarvoor echter zwaar gewond geraakt na een beschieting van zijn auto door de RAF en niet meer op zijn post. De operatie werd afgeblazen. Later keek Noot daar toch wat minder luchtig op terug.
MERCEDES
,,Achteraf gezien was het een waanzinnige situatie, je wist niks en je werd afgeworpen. Ja, Seyss-Inquart zat in Apeldoorn, die moesten we zien te vinden. Misschien was er op de grond iemand van het verzet die ons iets kon vertellen. Dat is jammerlijk mislukt.” Na de bevrijding van Apeldoorn op 17 april 1945 trok prins Bernhard met zijn staf in landhuis ‘Spelderholt’. Hij confisqueerde ook de lievelingsauto van Seyss-Inquart, een zwarte Mercedes Benz 770 met het kenteken RK-1.
